حسابرسی در دنیا و آخرت

حسابرسی در دنیا و آخرت

انسان های خردمند، مردمانی دقیق و حسابگر هستند و برای کوچک ترین کارها و کم تریناوقات زندگی خویش برنامه ها و هدف های مشخص کوتاه مدت و بلند مدت دارند. آنان باداشتن چیزی به نام دفتر روزانه و یا روزنامه، کارها و بده و بستان های خویش را مرتبیادداشت و بررسی می کنند و در پایان روز نیز می کوشند تا مدتی را به ارزیابی و سنجشعملکرد روزانه اختصاص دهند و در ماه و سال نیز به یک جمع بندی از کارها اقدام میکنند.
انسان مؤمن از آن جایی که انسانی خردمند است و افزون بر این که بر تقدیر وسرنوشتی که خداوند برای او رقم زده توجه دارد، انسانی مدبر و اهل تدبیر می باشد واین تدبیرگرایی وی را به مراقبه و محاسبه اعمال می کشاند.
به سخن دیگر باور بهربوبیت و پروردگاری خداوند موجب نمی شود تا اهل تدبیر و حسابرسی نباشد؛ زیرا بر اینباور است که او مسئولیت و وظیفه ای دارد که می بایست انجام دهد و توفیق را از خدابخواهد و در انجام آن بکوشد و اگر بدان چه خواسته بود رسید سپاسگزار خداوند باشد واگر نرسید خداوند را ستایش کند. از این رو در همه حال، اهل شکر و ستایش است و اینشکر و حمد از دایره قلب و زبان او بیرون نیست.
در حال حاضر کم تر کسی به این مهم (حسابرسی از اعمال) توجه دارد و تنها در امور دنیوی محض و مسایل مادی، گرایش بهحسابرسی و مراقبه اوضاع و کنترل زمان وجود دارد و امور اصلی که هدف آفرینش بوده،مغفول مانده است. از این رو نویسنده با نگاهی به آموزه های قرآنی می کوشد تا بهبازخوانی این وظیفه مهم مؤمنان بپردازد و آثار و کارکردهای آن را تبیین کند با هماین مطلب را از نظر می گذرانیم.
حسین شهیدی
مراقبت و حسابرسی وظیفه روزانهمؤمنان
از دیدگاه قرآن انسان ها برای هدف خاصی آفریده شده اند که از آن تعبیراتمختلفی ارائه شده است. با آن که واژگان و عباراتی که برای بیان هدف اصلی خلقت وانسان در فرهنگ قرآنی بیان شده، بسیار متعدد و متنوع است، ولی اگر به خوبی در اینعبارات دقت و تأمل شود به سادگی روشن می شود که همه آن ها یک معنا و مفهوم را بیانمی کند.
به سخن دیگر همه آن ها یک مصداق را تبیین می کنند که با توجه به تغییرزاویه دید و منظر تحلیلی، اصطلاحات و مفاهیم و واژگان متعدد را برمی تابد. از اینرو گاه سخن از خلافت آدمی و گاه دیگر سخن از عبودیت و گاه آبادانی زمین و در برخیموارد اهداف دیگری مطرح می شود. اگر به خوبی در این واژگان واصطلاحات، دقت و تأملشود به آسانی می توان دریافت که همه آن ها یک معنا را قصد کرده اند.
انسانآفریده شده است تا در مقام بندگی و عبودیت باشد و برای دست یابی به این هدف، مجموعهای از توانایی ها و ظرفیت ها در ذات و محیط زیست او وجود دارد که می تواند با بهرهگیری از مجموعه ای از آموزه های وحیانی به نام دین آن را بپروراند و فعلیت بخشد. این قوای ذاتی انسان، موجب می شود تا انسان به کمالات بسیاری در یک فرآیند زمانیدست یابد و به شکلی رنگ خدایی بگیرد و خداگونه شود. در این زمان است که در مقامعبودیت محض قرار می گیرد و به حکم آن که باطن عبودیت و گوهر آن، چیزی جز ربوبیتنیست، در نقش خلافت ربوبی به مدیریت هستی و ماسوی الله می پردازد و می کوشد تا هرموجودی غیر ما سوی الله را با توجه به درجات شدن های کمالی و دست یابی به مقام هایعبودیت و مراتب آن، به کمالات شایسته ایشان برساند که رساندن زمینیان به کمالاتشایسته خود، یکی از وظایف در مقام خلافت ربوبی خواهد بود.
به این ترتیب روشن میشود که انسان موجودی شگفت و تأثیرگذار در خود و جهان ماسوی الله است و در مقامبلندی نشسته و از ظرفیت و توانمندی های شگفتی برخوردار می باشد. بر این اساس میبایست برنامه ها و رفتارهایش به گونه ای باشد که این هدف را تحقق بخشد.
ضرورتمراقبه
هرکسی اگر بخواهد به هدف خویش برسد باید دارای برنامه ریزی و تدبیر امورباشد و در این باره مراقبت همیشگی و حسابرسی و ارزیابی عملکردها نیز ضروریاست.
از آن جایی که انسان موجودی مکلف و با اختیار است می بایست هماره مراقب اینمعنا نیز باشد که روزی باید پاسخ گوی اعمال و رفتار خویش باشد. همین مسئول بودن دربرابر خداوند معنای دیگری از حسابرسی را پدید می آورد که از آن به حسابرسی روزقیامت یاد می کنند.
براین اساس ما با دو نوع حسابرسی مواجه هستیم که یکی از سویشخص و دیگری از سوی خداوند انجام می پذیرد هرچند که در نهایت باید گفت که حسابرسیشخصی، بخشی از فرآیند حسابرسی خداوند است؛ زیرا آن چیزی که شخص را به مراقبت ونظارت کارهای خویش و حسابرسی و ارزیابی عملکرد خود وادار می سازد همان حسابرسینهایی است که از سوی خداوند انجام می گیرد.
باتوجه به اینکه حسابرسی نهایی و ازسوی خداوند، به گونه ای است که دیگر امکان بازسازی و تغییر رویه و عملکرد نیست،انسان ها می بایست هر روزه و هر ماهه و نیز هر ساله اقدام به حسابرسی و ارزیابیعملکرد خویش کنند تا بتوانند در فرصتی که برای ایشان در دنیاست به تغییر رفتاراقدام کرده و برای دست یابی به هدف، خود را با آن هماهنگ سازند. این همان چیزی استکه در اسلام و به ویژه فرهنگ عرفانی اسلامی از آن به مراقبه و محاسبه یاد می کنند وبزرگان بسیاری در این باره کتب و رساله هایی را نوشته اند.
آثارحسابرسی
برای بیان اهمیت و جایگاه حسابرسی در زندگی و باور به حسابرسی اخروی،

/ 0 نظر / 13 بازدید